“พิธีปูที่นอน" ให้แก่คู่สมรสนี้ มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า “พิธีเรียงหมอน”ค่ะ ว่าที่คู่บ่าวสาวทั้งหลาย คงจะเคยได้ยินกันมาบ้างแล้ว แต่ใครหลายคนยังอาจจะยังสงสัยอยู่ว่า พิธีปูที่นอนนี้ที่ถูกที่ควรเค้าทำกันอย่างไรที่จะถูกต้องตามประเพณี บังเอิญได้มีโอกาสคุยกับผู้ใหญ่ที่รู้พิธีมาแต่โบราณ จึงขอเอามาเล่าแบ่งปันให้อ่านกันค่ะ

การแต่งงานเป็นการเริ่มต้นชีวิตใหม่ โดยทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงต่างก็จะต้องปรับเปลี่ยนบทบาทหน้าที่ ฝ่ายชายก็ต้องมาเป็นผู้นำครอบครัว ฝ่ายหญิงก็ต้องมาดูแลบ้าน ดูแลสามี สนับสนุนสามีให้มีความเจริญก้าวหน้า ดังนั้นเพื่อให้ชีวิตคู่ที่กำลังจะเริ่มต้นมีความสุขความเจริญ เพื่อความเป็นสิริมงคลของคู่บ่าวสาวจึงจัดให้มีพิธีปูที่นอนให้กับคู่แต่งงานในวันแรกแห่งการเริ่มใช้ชีวิตคู่  โดยผู้ที่จะมาทำการปูที่นอนให้ก็ต้องเป็นผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสม

ผู้ที่ทำการปูที่นอนที่เหมาะสมนี้ ควรจะเป็นสามีภรรยา ที่แต่งงานถูกต้องตามประเพณี อยู่ด้วยกันอย่างมีสุขมาตั้งแต่หนุ่มสาวจนย่างเข้าสู่วัยชรา ควรเป็นผู้ที่มีสุขภาพดี มีหลักมีฐาน มีบุตรและธิดา เรียกว่า มีชีวิตครอบครัวที่สมบูรณ์พูนสุขค่ะ 

ส่วนเวลาที่ทำการปูที่นอนนี้ โดยส่วนใหญ่ก็จะดูฤกษ์มาพร้อมกับฤกษ์แต่งงานเลยค่ะ นอกจากคู่บ่าวสาวจะต้องดูฤกษ์ และเชื้อเชิญผู้ที่มาทำการปูที่นอนให้แล้ว ก็ต้องมาเตรียมของกันด้วยค่ะ 

แน่นอนค่ะ อย่างแรกที่ขาดไม่ได้ เห็นจะเป็นชุดผ้าปูที่นอนใหม่ค่ะ ทั้งฝูกที่นอนและหมอนนอน หมอนข้าง ทั้งหมดควรจะเป็นของใหม่นะคะ  ถ้าจะให้แนะนำก็ควรจะเลือกที่เราจะใช้นอนจริงๆด้วย ไม่ใช่ว่าเลือกมาเพื่อทำพิธีเท่านั้น พอถึงเวลาก็เก็บเข้าตู้ไปซะเป็นสิบปี เพราะการทำพิธีนี้ก็เพื่อเป็นการอวยพรให้พรกับชีวิตคู่ของเรา เอามาใช้นอนทุกวัน ก็เหมือนกับได้รับพรตลอดไปค่ะ

ถัดมาก็มี ฝักเขียว 1 ผล หม้อใหม่ใส่น้ำ 1 หม้อ พานถั่วงา-ข้าวเปลือก 1 พาน (หากเป็นไปได้ ควรเป็นถั่วงา-ข้าวเปลือก ที่เหลือจากพิธียกขันหมากค่ะ) แมว 1 ตัว (ใช้รูปปั้นแมวได้ค่ะ ในสมัยโบราณจะใช้เป็นแมวตัวผู้ที่มีหนวดขึ้นแล้วค่ะ) ไก่ขาว 1 ตัว (อันนี้ก็ใช้รูปปั้นได้เหมือนกันค่ะ) ข้าวตอกดอกไม้และเหรียญทอง 1 ขัน ไม้เท้า 1 อัน สุดท้ายคือ หินบด 1 ชุดค่ะ หากสงสัยว่าเป็นอย่างไร มีภาพตัวอย่างมาให้ชมด้วยค่ะ  

คงจะสงสัยใช่มั๊ยค่ะ ว่าของพวกนี้มาเกี่ยวกับพิธีปูที่นอนอย่างไร เดี๋ยวจะเฉลยให้ทราบค่ะ

แล้วเวลาที่เป็นฤกษ์งามยามดีก็มาถึงค่ะ เมื่อจะเริ่มพิธี ผู้ที่จะมาทำการปูที่นอนฝ่ายสามีก็จะร้องถามข้อความเพื่อสิริมงคล โดยจะมีคนที่มาร่วมงานคอยตอบคำถามให้ดังนี้ค่ะ

ถาม- ถึงฤกษ์ดีแล้วหรือยัง

ตอบ- ถึงแล้ว

ถาม- นายบุญมั่น มาแล้วหรือยัง

ตอบ- มาแล้ว

ถาม- นายบุญคง มาแล้วหรือยัง

ตอบ- มาแล้ว

ถาม- นายเงิน มาแล้วหรือยัง

ตอบ- มาแล้ว

ถาม- นายทอง มาแล้วหรือยัง

ตอบ- มาพร้อมกันแล้ว

จากนั้นสามีก็จะหันไปบอกภรรยาว่า “ถึงฤกษ์งามยามดีแล้ว ผู้ที่มาช่วยอำนวยพรก็มาพร้อมแล้ว เรามาช่วยกันปูที่นอนกันเถิด” จากนั้นคู่สามีภรรยาก็เริ่มทำการปูที่นอนจนเรียบร้อย ถัดมาทั้งคู่ก็จะนำเอาของที่เตรียมไว้ อันได้แก่ ฟักเขียว หม้อน้ำที่ใส่น้ำจนเต็ม พานถั่วงา-ข้าวเปลือก หินบด มาวางไว้ข้างที่นอน โดยจะจัดโต๊ะตั้งไว้ข้างที่นอนเพื่อวางของดังกล่าวก็ได้ค่ะ เมื่อวางจนครบแล้วคู่สามีภรรยาก็จะกล่าวคำอวยพรว่า

“ขอให้คู่สมรสจงมีน้ำใจใสสะอาดดุจน้ำในหม้อนี้ ให้อยู่เย็นเป็นสุขดังน้ำและลูกฟัก ให้มีน้ำใจหนักแน่นเหมือนดั่งหิน มีอายุยืนยาวถือไม้เท้ายอดทองตะบองยอดเพชร รักบ้านรักเรือนดังแมวคราว นอนดึกลุกเช้า เฝ้าขยันหมั่นเพียรดั่งไก่งาม และให้มีความเจริญวัฒนาเหมือนถั่วงาและข้าวเปลือกที่งอกงามบริบูรณ์”

เมื่อกล่าวคำอวยพรจบ ทั้งคู่ก็จะทำการวางหมอนเรียงกันให้ชิดติดกัน จากนั้นสองสามีภรรยาก็จะขึ้นนั่งบนที่นอนโดย หญิงอยู่ฝั่งซ้าย ชายอยู่ฝั่งขวา ตั้งนโม 3 จบ สวดมนต์ไหว้พระแล้วกราบลงบนหมอนพร้อมกัน 3 ครั้ง เสร็จแล้วจึงลงนอนบนที่นอน แล้วจะสนทนากันด้วยบทสนทนาดังนี้

สามี- ที่นอนนี้น่านอน ผู้ใดได้นอนจะอยู่เย็นเป็นสุขสบายและมีอายุยืนยาว

ภรรยา- สบายดีค่ะ ถ้าใครนอนที่นอนนี้จะเกิดทรัพย์สินมากมูลพูนเขามีลูกมีเต้าน่ารักน่าชม

สามี- ลูกที่เกิดจากผู้ที่นอนที่นอนนี้ ถ้าเป็นลูกผู้หญิงก็จะได้สืบสาย ถ้าเป็นลูกชายก็จะได้สืบตระกูล

ภรรยา- ขอให้สามีภรรยาผู้นอนบนที่นอนนี้ จงได้รับแต่ความสุขสมดังปรารถนาทุกประการ

เมื่อให้พรเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ก็นอนหลับนิ่งเหมือนว่าหลับไปจริงๆ สักครู่หนึ่งจึงตื่นลุกขึ้นจากที่นอนค่ะ  หากคู่สามีภรรยาจะตื่นขึ้นมาเล่าความฝันให้กันต่อก็เป็นมงคลนะคะ  เช่น อาจจะเล่าว่า ฝันเห็นลูกหลานเต็มบ้านเต็มเมือง ฝันเห็นเงินทองกองเท่าภูเขาเหล่ากา เป็นต้น สุดท้ายก็จะน้ำข้าวตอกดอกไม้และเหรียญทองมาโปรยลงบนที่นอนเพื่อความเป้นสิริมงคลแก่คู่บ่าวสาวค่ะ เท่านี้ก็เป็นอันเสร็จพิธีปูที่นอนค่ะ

ในสมัยโบราณจะมีการนำเอาถั่วงา-ข้าวเปลือกในพานไปโปรยดินเพื่อทำการปลูกในบริเวณเรือนหอที่จัดไว้  โดยคู่บ่าวสาวก็จะทำการรดน้ำดูแลต่อไปจนงอกงามค่ะ

พิธีตามข้างต้นนี้เป็นพิธีตามสมัยโบราณเลยนะคะ  อย่างไรก็ตามในสมัยปัจจุบันก็มีการดัดแปลงบ้างตัดตอนไปบ้าง ที่เอามาเขียนให้อ่านกัน เพราะไม่อยากให้พิธีมงคลอันดีงามนี้ต้องหายสาบสูญ หวังว่าสิ่งที่นำมาเล่านี้ จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่านไม่มากก็น้อยนะคะ